Gönderen: 13-Temmuz-08 Saat: 14:39 | Kayıtlı IP

*STRES VE ANKSIYETE (KAYGI- BUNALTI)

ANKSIYETE (KAYGI) BOZUKLUKLARI

-“Sikinti geliyor, tikaniyorum. Bunaliyorum ve bogulacak gibi oluyorum”.
-“Telefon ya da kapi çalsa hemen çok heyecanlaniyorum ve kalbim hizla çarpmaya basliyor. Çocuklarimin ya da yakinlarimin basina kötü bir sey gelmis olabilecegi düsüncesi ile çok endiseleniyorum”.
-“Nedensiz yere kalbim kötü kötü çarpiyor. Hemen aklima kötü hastaliklar geliyor ve bende de mutlaka bir kalp hastaligi var diye düsünüyorum. Hastanelere kaç kez gidip çesitli tetkikler yaptirdim. Doktorlar bir seyim olmadigini söyledikleri halde ayni belirtiler tekrar tekrar oluyor. Tibba inancim kalmadi”.
-“Öyle siddetli sikinti basiyor ki ölecegim, çildiracagim ya da aklimi kaybedecegim diye çok korkuyorum. Yerimde duramiyorum. Nefesim daraliyor, titriyorum, üsüme-ürperme geliyor, basim dönüyor. Bu nedenlerle acil servislere kosturdugum oluyor”.
Yukaridaki belirtiler sizde ya da bir yakininizda olabilir. Tüm bunlarin nedeninin psikolojik olabilecegini aklinizda bulundurun.
Psikiyatride anksiyete dedigimiz duygulanim hali, tüm bu belirtilere neden olabilir.

Anksiyete nedir?

Kaygi, bunalti ya da sikinti olarak da adlandirabilecegimiz anksiyete, herkes tarafindan zaman zaman yasanan korkuya benzer bir duygudur. Duygulanimda kaygi yönünde artis oldugunu ifade eder. Kisi bunu sanki kötü bir sey olacakmis gibi nedeni belirsiz bir endise olarak algilar. Korku, disaridan gelebilecek kaynagi belli gerçek bir tehlike karsisinda ruhsal ve bedensel olarak verilen bir tepki biçimidir. Böyle gerçek bir tehlike ile karsilasan her insan siddetli bir korku duygusuyla beraber bedensel tepkiler de gösterir. Örnegin kalbi hizla çarpmaya baslar, titrer, terler, gözbebekleri büyür, ürperir, tüyleri diken diken olur vb. Anksiyete, nedeni bilincimizde olmayan yani nedeni hakkinda net bir bilgimizin olmadigi, içsel bir tehlike ya da tehdit karsisinda gösterilen ruhsal bir tepkidir ve korkuda oldugu gibi bedensel belirtilerin eslik ettigi bir durumdur .Anksiyete, çok hafif bir tedirginlik ve gerginlik duygusundan panik derecesine kadar varan degisik yogunluklarda yasanabilir.

Anksiyete Bozuklugu nedir?

Anksiyete, herkes tarafindan zaman zaman hissedilen bir duygulanimdir. Bu duygulanimla tanismamis kimse yoktur. Insanin yasamini sürdürebilmesi, çevreye uyum gösterebilmesi ve belirli görevleri yerine getirmesinde itici güç rolü oynamasi bakimindan bir dereceye kadar saglikli olan anksiyete, kisinin islevselligini bozmaya basladigi noktadan itibaren sorun olmaya baslar.
• Kisinin mesleki ve ailevi yasantisini etkilemeye baslamissa
• Kisilerarasi iliskilerinde zorluklar olusturuyorsa
• Gün içinde çok sik karsisina çikiyor ve gününün büyük bir bölümünü kapsiyorsa
• Bu duygulanimini kontrol edemiyor ve basa çikamiyorsa
• En az 6 aydir bu durumu yasiyorsa
Sorunun psikiyatrik (Anksiyete Bozuklugu) olma olasiligi yüksektir.

Önemli Not: Unutulmamasi gereken sey Anksiyete Bozukluklari teriminin, psikiyatride sadece belirli bir grup rahatsizligi tanimlamak için kullanilan bir tani grubunu belirttigidir. Psikiyatride bunun gibi birçok tani grubu vardir. Ve bazen yakinma ve belirtiler birbirine çok yakin oldugundan baska tür rahatsizliklarda da benzer belirtiler görülebilir. Ayirim ancak bir psikiyatri uzmani tarafindan yapilabilir.

Baska ne gibi belirtiler görülür?

• Huzursuzluk, gerginlik, tedirginlik
• Sikinti, daralma
• Çabuk yorulma
• Dikkatini toplayamama ve bir konu üzerine yogunlasamama
• Uyku bozukluklari
• Kolay irkilme, tetikte olma
Ayrica:
• Bas agrisi, bas dönmesi, basta uyusma ve sersemlik hissi
• Kulaklarda uguldama, çinlama
• Görme bulanikliklari
• Agiz kurumasi
• Kalp çarpintisi
• Nefes darligi, sik soluk alip verme ihtiyaci
• Gögüste basinç, agri duyumlari
• Kaslarda sizlama ve agrilar
• Midede siskinlik, hazimsizlik, yanma ve agrilar, bulanti ve kusmalar
• Barsak hareketlerinde düzensizlik, asiri gaz
• Sik idrara çikma

Çesitleri var midir?

Psikiyatride, temel belirtisinin anksiyete oldugu bir grup rahatsizlik Anksiyete Bozukluklari tani kümesi altinda toplanmistir (Ayrica bkz: Önemli Not) . Bu rahatsizliklar:
Panik Bozuklugu (Agorafobi ile birlikte- Agorafobi olmadan)
Panik Bozuklugu Öyküsü Olmadan Agorafobi
Özgül Fobi
Sosyal Fobi
Obsesif-Kompulsif (Takintili-Zorlantili) Bozukluk
Travma (Örselenme) Sonrasi Stres Bozuklugu
Akut Stres Bozuklugu
Yaygin Anksiyete Bozuklugu’dur.

Anksiyete Bozukluklari kimlerde görülür?

Anksiyete Bozukluklari, her 100 kisinin yaklasik 30’unda yasamlarinin bir döneminde ortaya çikabilir.
Kadinlarda erkeklere oranla iki kat fazla görülür.
Her yasta ortaya çikabilir.

Ne Yapilabilir?

Fiziksel belirtilerin yogun olarak görülmesi sonucu, kisilerin ilk basvurduklari yerler genellikle acil servisler ya da dahiliye poliklinikleri olmaktadir. Anksiyete Bozuklugu olan birçok kisi yasadigi fiziksel belirtilerin tedavisi için çogunlukla dahiliye uzmanlarina, kardiyologlara, gastroenterologlara, gögüs hastaliklari uzmanlarina, nörologlara vb. basvurmaktadirlar.

Elbette birçok fiziksel / organik hastalik anksiyeteye ya da anksiyeteye benzer belirtilere neden olabilir. Bu nedenle diger tibbi nedenlerin ayrintili bir sekilde incelenmesi gerekir. Ayrica çok sik ve fazla kullanilan alkol ve bagimlilik yapici maddelerin de benzer bir duruma yol açtigi bilinmektedir.
Gerekli tetkikler yapilip fiziksel / organik bir neden bulunmadiginda, soruna anksiyetenin neden olabilecegi unutulmamalidir. Yapilan tetkiklerin sonucunda belirgin bir tibbi hastalik bulunmamasina ve doktorlarin belirtmelerine karsin kisileri, bazen yasadiklarinin psikolojik bir nedene dayandigina ikna etmek oldukça zordur.
Belirtilerin anksiyeteyle iliskisi oldugu gözlemlendiginde ve sorunun psikolojik olabilecegi düsünüldügünde yapilmasi gereken sey bir psikiyatri uzmanina basvurmaktir.
Anksiyete bozukluklari psikoterapi ve / ya da ilaç tedavisi ile düzelebilir.
Ilaç tedavisi, en az 6 ay ya da daha uzun sürebilecek bir tedavidir.