Gönderen: 13-Temmuz-08 Saat: 13:17 | Kayıtlı IP

ÖZEL ÖGRENME GÜÇLÜGÜ

TANIM VE BELIRTILER

TANIM

Özel Ögrenme Güçlügü, bir çocugun zekasi normal ya da normalin üstünde olmasina ragmen, dinleme, düsünme, anlama, kendini ifade etme, okuma- yazma veya matematik becerilerinde yasitlarina ve zekasina oranla düsük basari göstermesidir.  Okuma Bozuklugu, Yazili Anlatim Bozuklugu, Matematik Bozuklugu ve Baska Türlü Adlandirilamayan Ögrenme Bozuklugu alt gruplarini içerir.

Ögrenme güçlügü gelisimsel bir sorundur. Ögrenme ve algilama sorunu çocugun dogumu ile baslar. Egitim süreci içinde edinilmez. Yasam boyu süren bir bozukluktur. Dil gelisimi ve kullanimi, konusma, okuma, yazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun oldugu için, bireyin egitimini, meslegini, sosyal iliskilerini, günlük aktivitelerini, benlik saygisini etkiler.

EN ÇARPICI ÖZELLIGI

Çocuk sözü edilen becerilerde yasina ve zekasina oranla düsük performans göstermektedir. Çocugun zihinsel yetenegi olmasina ragmen, akademik açidan gerilik göstermesi, ögrenme güçlügünün en çarpici özelligidir. Bir çok çocuk için ögrenme güçlükleri, okula basladiklarinda ve akademik becerileri kazanmakta basarisiz olduklarinda göze çarpar. Çocugun akademik problemlerinin belirgin hale geldigi yas, onun entelektüel yetenegi, ögrenme güçlügünün tipi ve akademik beklentilerine bagli olarak degismektedir.

Özgül ögrenme bozuklugu:

• Beyindeki bazi farkliliklar nedeniyle ögrenme süreçlerinden bir ya da birkaçinda aksama olmasiyla ortaya çikar.
• Her çocugun iyi oldugu ya da zorlandigi alanlar vardir.
• Her çocuk kendine özgüdür.
• Görme isitme sorununa bagli degildir.
• Zeka sorununa bagli degildir.

ISIMLENDIRME

Özgül ögrenme bozuklugu için kullanilmakta olan pek çok terim vardir.En sik kullanilanlar:

1. Özel/özgül ögrenme güçlügü/bozuklugu
2. Okuma, yazma, aritmetik güçlügü
3. Disleksi (disleksi kavrami 19. yy’ dan beri bilinen bir kavramdir. Anlami okuma güçlügü’dür) .

BELIRTILER

OKUL ÖNCESI DÖNEM BELIRTILERI

• Dil gelisiminde gecikmeler ve  Konusma bozukluklari (konusmayi ögrenmede güçlük, kelimeleri dogru telaffuz etmekte güçlük, kelime dagarciginin yavas gelismesi, hikaye anlatmaya ilgi duymamak)
• Zayif algisal-bilissel yetenekler
• Zayif kavram gelisimi
• Yetersiz motor gelisim ( öz-bakim becerilerini ögrenmekte güçlük, dügme iliklemeyi ögrenememe, beceriksizlik (sakarlik), çizim veya kopyalamaya karsi isteksizlik
• Bellek ve dikkat problemleri (sayilari, alfabeyi,haftanin günlerini ögrenmede güçlük, rutin islerde bellek zayifligi, bir isi sürdürmekte güçlük)

ILKOKUL DÖNEMI BELIRTILERI

Özel Ögrenme Güçlügü, birçok çocuk için okula basladiklarinda ve akademik becerileri kazanmakta basarisiz olduklarinda ortaya çikar.

Akademik basari

Okul basarisi yasitlarina ve zekasina oranla düsüktür. Basari durumu degiskendir, bazi ders/alanlarda basarisi normal/normal üstü iken, bazi ders/alanlarda düsüktür.

Okuma Becerisi

• Okuma hiz ve nitelik açisindan yasitlarindan geridir,
• Harf-ses uyumu gelismemistir, bazi harflerin seslerini ögrenemez,
• Harfin sekli ile sesini birlestiremez,
• Kelimeleri hecelerken ya da harflerine ayirirken zorlanir,
• Sinif düzeyinde bir parçayi okudugunda anlamakta zorlanir, baskasinin okuduklarini daha iyi anlar.

Yazma Becerisi

• Yasitlarina oranla el yazisi okunaksiz ve çirkindir, sinif düzeyine göre yazi yazmasi yavastir,
• Tahtadaki yaziyi defterine çekerken ya da ögretmenin okudugunu defterine yazarken zorlanir,
• Yazarken  bazi harf ve sayilari, kelimeleri ters yazar, karistirir  (b-d, m-n, i-i, 2-5, d-t, g-g, g-y ,ve-ev gibi) ,
• Yazarken bazi harfleri, heceleri  atlar ya da harf/hece ekler,
• Sinif düzeyine göre yazili imla ve noktalama hatalari yapar, küçük-büyük harf, noktalama,hece bölme hatalari,,
• Yazarken kelimeler arasinda hiç bosluk birakmaz ya da bir kelimeyi iki-üç parçaya  bölerek yazar, ka   lem, yapa  bil  mektedir gibi.

Aritmetik Becerileri

• Aritmetikte zorlanir,
• Dört islemi yaparken yavastir, parmak sayar, yanlis yapar,
• Problemi çözüme götürecek isleme karar veremez,
• Yasina uygun seviyedeki matematik problemlerini yaparken otomatik olarak tepki vermekte zorlanir,
• Sayi kavramini anlamakta güçlük çeker (bes mi bir mi büyüktür, düsünmeden karar vermekte zorlanir),
• Bazi aritmetik sembollerini ögrenmekte zorlanir, karistirir,
• Sinif düzeyine göre çarpim tablosunu ögrenmekte geridir.

Çalisma Aliskanligi

• Ev ödevlerini almaz, eksik alir,
• Ev ödevlerini yaparken yavas ve verimsizdir,
• Ders çalisirken sik sik ara verir, çabuk sikilir, ders  çalismayi sevmez,
• Ödevlerini yaparken birilerinin yardimina gereksinim duyar, kendi basina çalisma aliskanligi gelismemistir,
• Ögrenme stratejileri eksiktir, ögrenmeyi düsündükleri seyleri nasil kontrol edeceklerini ve yönlendireceklerini (organize edeceklerini), nasil daha fazla bilgi elde edeceklerini ve ögrendiklerini nasil hatirlayacaklarini bilemezler, çalismak için yardim edecek birini  beklerler.

Organize Olma Becerileri

• Odasi, çantasi, esyalari ve giysileri daginiktir,
• Defter ve kitaplarini kötü kullanir ve yirtar,
• Yazarken sayfayi düzenli kullanamaz, gereksiz satir atlar, bosluk birakir, sayfanin belirli bir kismini kullanmaz,
• Defter, kalem gibi çesitli araçlarini kaybeder,
• Zamanini ayarlamakta güçlük çeker, bir isi yaparken, ne kadar zamana gereksinimi oldugunu ya da ne kadar zaman harcadigini tahmin edemez,
• Yaptigi isi zamaninda bitirmekte güçlük çeker,
• Üzerine aldigi görevleri düzenlemekte zorluk çeker, nereden ve nasil baslayacagini bilemez, öncelikleri belirleyemez,

Oryantasyon (Yönelim) Becerileri

• Sag-sol karistirir,
• Yönünü bulmakta zorlanir, dogu-bati,kuzey-güney kavramlarini karistirir,
• Isaret sözcüklerini (burada, surada, orada gibi) karistirir,
• Alt-üst, ön-arka kavramlarini karistirir,
• Zamana iliskin kavramlari (dün-bugün, önce-sonra gibi) karistirir,
• Gün, ay, yil, mevsim kavramlarini karistirir (Hangi aydayiz denilince sali, hangi mevsimdeyiz denilince subat diyebilir),
• Saati ögrenmekte zorlanir.

Siraya Koyma Becerisi

• Dinledigi, okudugu bir öyküyü anlatmasi istendiginde öykünün basini sonunu karistirir ,
• Haftanin günlerini, aylari, mevsimleri dogru saysa bile aradan soruldugunda (cumadan önce hangi gün gelir, marttan sonra hangi ay gelir, haftanin dördüncü günü hangisidir gibi) yanitlamakta zorluk çeker ya da yanlis yanitlar,
• Sayi ve harfleri dizgilemekte güçlük  çeker, (alfabenin harflerinin sirasini karistirir; kendisinden sira ile söylenmesi istenen sayilarin yerlerini karistirir-3865 dersiniz o size 8356 diyebilir),
• Belirli bir sira içinde yapilmasi gereken islerin sirasini karistirabilir.

Sözel Ifade Becerisi

• Duygu ve düsüncelerini sözel olarak ifade etmekte zorlanir,
• Serbest konusurken düzgün cümleler kuramaz, heyecanlanir, takilir, sasirir,
• Sinifta sözel katilimi azdir,
• Bazi harflerin seslerini dogru olarak telaffuz edemez (r, s, j gibi harfleri söyleyemez ya da yanlis söyler),
• Soyut kavramlari anlamakta güçlük çeker (Esprileri anlamakta zorluk çekebilirler).

Motor Beceriler

• Ip atlama, top yakalama gibi hareket ve oyunlarda yasitlarina oranla basarisizdir (Kaba motor beceriksizlik),
• Sakardir, düser, yaralanir, istemeden  bir seyler kirar,
• Çatal-kasik kullanmakta, ayakkabi-kravat baglamakta zorlanir ya da bu becerileri ögrenmekte zorlanmistir,
• Ince motor becerilere dayali islerde (dügme ilikleme, makas kullanma, boncuk dizme gibi) zorluk çeker,
• Kalemi uygun biçimde kavramakta güçlük çeker,
• Yasitlarina oranla çizgileri ve çizimleri kötü ve dalgalidir ,
• Yazisi genellikle okunaksizdir,
• Harflere seklini vermekte, harfi kapatmakta güçlük çeker.