| Gönderen: 13-Temmuz-08 Saat: 14:42 | Kayıtlı IP
|
|
|
DEPRESYON:
DEPRESYON NEDIR?
Kiside kalitimsal, çevresel ya da hormonal bozukluklar sonrasinda gelisen çökkünlük halidir. Asagidaki dokuz belirtiden en az besinin (ilk iki belirtiden en az biri bulunmak üzere), en az iki hafta süresince var olmasi durumuna "major depresyon" denir.
BELIRTILER
1-Hemen her gün ve günün büyük bir kisminda gözlenen çökkün bir duygu-durum hali ( kendini mutsuz,aglamakli,kederli hissetme hali). 2-Hemen her gün yaklasik gün boyu süren tüm ya da çogu etkinlige karsi ilgi ve zevk almada azalma (daha önce keyif alinan isler,hobiler ve aliskanliklardan artik hoslanmama,mecburen yapma hali,(dünyayi verseler umurumda degil seklinde bikkinlik hisleri,bazi kisilerde cinsel isteksizlik ).
3-Diyet uygulanilmamasina karsin önemli derecede kilo kaybi ya da alimi ( bir ay içinde vücut agirliginin %5 'inden fazlasinin artmasi ya da azalmasi) ya da hemen her gün istahta artma yada azalmanin olmasi.
4-Hemen her gün uykusuzluk ya da asirir uyku hali.
5-Hemen her gün olagan beyinsel ve vücutsal islevsellik,hareketlilik halinde azalma ya da huzursuzluk (oturmayi veya yatmayi yegleme ya da sikintidan yerinde duramama)
6-Hemen her gün halsizlik ,yorgunluk hisleri,daha önceki günler kadar enerjik hissetmeme.
7-Hemen her gün kendini degersiz hissetme,küçük görme,kendini begenmeme,suçlu ya da günahkar hissetme hali.
8-Hemen her gün düsünme ya da konsantrasyon yeteneginde azalma olmasi (konusulanlara,okunan seylere,izlenilen tv programlarina dikkatini verememe, söylenilenlerin bir kulaktan girip digerinden çikmasi gibi) ya da kararsizlik hali.
9-Tekrarlayan ölüm düsünceleri,intihar planlari veya eylemlerinin varligi.
DEPRESYONU ANLAMAK
Çogu arastirmada % 8-20 oraninda major depresyon düzeyinde depresif sikayete rastlanmistir. Kalitimsal egilimin oldugu major depresyon vakalarinin 30 lu yaslarda en yüksek düzeyde oldugu gözlenmistir.
Major depresyon ayrilmis ve bosanmis kisilerde en çok;bekar ya da evlilerde ise önceki gruba oranla daha az gözlenmistir. Esini yeni kaybetmis kisilerde ise gene yüksek oranda major depresyona rastlanmistir. Gene bir çalismanin sonuçlarina göre bekar kadinlarda evlilere göre daha az oranda depresyona rastlanmis ; erkeklerde ise evlilik, depresyon riskini bekarliga göre azaltmistir. Bu kisilerin ailelerinde intihar ve alkolizme yüksek oranda rastlanmistir.
Yapilan bir çalismada son bes yil içinde en az alti ay süre ile issiz kalan kisilerde 3 kat daha fazla major depresyona rastlanmistir.
Major depresyonun erkekler için hayat boyu görülme olasiligi % 2-12 ; kadinlar için % 5-26 arasinda bulunmustur. Arastirmalara göre her yil major depresyon hastalarina yüz bin kiside 247-598 kadin; 82-201 erkek yeni vakanin eklendigi saptanmistir.
DEPRESYONUN OLUSUMUNDA ETKILI OLAN KISISEL ÖZELLIKLER:
-Öfke ve nefretin, çevresindeki kisilerin kaybina yol açacagi düsüncesiyle onlara yönlendirilemeyip, kendisine yönlendirilmesi (bu yapidaki bir kisilik hayatin ilk 1-2 yillik döneminde düzenli ve yeterli bir anne-çocuk iliskisi yasamamistir.Kisinin yasadigi depresyon gerçek ya da farz edilen bir kayip ile baglantilidir). - Kisinin kendisi,çevresi ve gelecekten beklentileri,idealleri ile kendi gerçek durumu o kadar farkli, gerçekdisi ve orantisizdir ki , bu yüksek standartlara ulasamamak kiside güçsüzlük ve yalnizlik düsünceleri ile depresyona yol açabilir.
-Kisinin süper egosu ( üst benlik) o kadar kuvvetli ve baskindir ki sürekli kisiyi kisitlayip, suçlar, zevk verici ,rahatlatici etkinliklerden ala koyup, adeta iskence eder.
-Kisinin çevresindekiler ondan o kadar çok sey beklemektedir ki ,kisinin bu beklentileri karsilamasi olanaksizdir. Bu da zayiflik ve çaresizlik düsüncelerinin gelisip, depresyona gidise yol açabilir.
-Kisinin küçüklügünden itibaren sevip, saygi ve gurur duyacagi, ondan da destek ve sicaklik görecegi, benzemek istedigi, imrendigi, idealize ettigi düzeyde bir kisi (baba, anne, ögretmen ,akraba vs) yoktur. Bu da kisiligin gelisimini olumsuz yönde etkiler ve kendine güven kaybi ve depresyona yol açabilir.
-Çocuklukta anne-baba ayriligi ya da kaybi, stresli kosullar karsisinda yeterli destegi bulamayip, yanlis ya da yetersiz basa çikma mekanizmalari gelistirmesine, bu da ileri dönemde depresyona zemin hazirlayabilir.
- Sahip olunan kisilik yapilari da depresyon gelisiminde etkilidir. Obsesif-kompulsif ,bagimli, histrionik ve sinirda (borderline) kisilik bozuklugu gösterenlerde depresyona egilim daha yüksektir.
__________________ psikolog ve refleksoloji uzmani halil tabur
|